به گزارش خبرگزاری ورزش ایران (ایپنا)؛ نایبقهرمانی تیم ملی کشتی آزاد جوانان ایران در مسابقات قهرمانی آسیا، بهجای آنکه با فضای معمول تقدیر از مدالآوران همراه شود، به یکی از پرتنشترین واکنشهای مدیریتی فدراسیون کشتی در ماههای اخیر ختم شد. تیمی که در پاتایا تایلند با ۳ مدال طلا، ۲ نقره و ۳ برنز و مجموع ۱۶۴ امتیاز روی سکوی دوم آسیا ایستاد، بلافاصله پس از پایان رقابتها با بیانیهای کمسابقه از سوی فدراسیون مواجه شد؛ بیانیهای که در آن، هم کادر فنی زیر تیغ نقد رفت، هم عملکرد برخی کشتیگیران با تعابیری تند مورد ارزیابی قرار گرفت و هم از محرومیت سنگین برای نفرات ضعیف و تغییرات احتمالی در بدنه فنی تیم ملی خبر داده شد. لحن این بیانیه بهوضوح نشان میدهد که برای علیرضا دبیر و ساختار مدیریتی فدراسیون، نایبقهرمانی در رده جوانان نه یک نتیجه قابل دفاع، بلکه یک زنگ خطر جدی تلقی شده است.
رقابتهای کشتی آزاد جوانان قهرمانی آسیا در روزهای ۱۳ و ۱۴ تیرماه در شهر پاتایا برگزار شد و تیم ایران با ترکیبی که بخشی از نفرات اصلی خود را در اختیار نداشت، در نهایت عنوان نایبقهرمانی را به دست آورد. برای تیم ایران، سبحان اسمی در وزن ۷۹ کیلوگرم، ابوالفضل شمسیپور در ۸۶ کیلوگرم و ابوالفضل محمدنژاد در ۱۲۵ کیلوگرم صاحب مدال طلا شدند. همچنین امیررضا تیموریزاد در ۶۵ کیلوگرم و محمدمهدی ممیوند در ۷۴ کیلوگرم به مدال نقره رسیدند و علیاصغر سلطانی در ۶۱ کیلوگرم، سجاد پیردایه در ۷۰ کیلوگرم و امیرحسین خاکپا در ۹۲ کیلوگرم نیز مدال برنز گرفتند. در ظاهر، این کارنامه برای بسیاری از رشتهها و حتی برخی دورههای کشتی ایران میتواند قابل قبول باشد، اما فدراسیون کشتی از همان دقایق ابتدایی بعد از پایان مسابقات، روشن کرد که معیار ارزیابیاش چیز دیگری است.
پیام اصلی فدراسیون در بیانیه منتشرشده، کاملاً صریح بود؛ در کشتی ایران، بهویژه در ردههای پایه، هدف صرفاً قهرمانی است و نایبقهرمانی در آسیا نمیتواند نتیجهای رضایتبخش تلقی شود. این نگاه، البته در سالهای اخیر بارها از سوی علیرضا دبیر و مدیران فدراسیون مطرح شده و نشان میدهد آنها رقابتهای قارهای را نه صرفاً محل کسب مدال، بلکه صحنهای برای سنجش استانداردهای قهرمانی جهان میدانند. به همین دلیل، حتی وقتی تیم با ۸ مدال به کارش پایان میدهد، اگر جمعبندی فنی نشان دهد از ظرفیت موجود کمتر نتیجه گرفته شده، واکنش مدیریتی میتواند بسیار سختگیرانه باشد.
اما آنچه بیانیه فدراسیون را از یک انتقاد معمولی فراتر برد، ادبیات تند و جزئیات هشدارآمیز آن بود. در این بیانیه، چند عامل بهعنوان دلایل از دست رفتن عنوان قهرمانی معرفی شد؛ تغییرات مکرر مربی بدنساز، عملکرد ضعیف و ترسو کشتی گرفتن برخی نفرات و همچنین استفاده از مربیانی که بهزعم فدراسیون در حد و اندازه تیم ملی ظاهر نشدهاند. همین سه محور نشان میدهد فدراسیون صرفاً به نتیجه نهایی معترض نیست، بلکه از فرآیند آمادهسازی، مدیریت فنی و کیفیت اجرای برنامهها هم رضایت ندارد. وقتی از واژههایی مثل «ترسو کشتی گرفتن» در بیانیه رسمی استفاده میشود، روشن است که فدراسیون قصد داشته پیامش را بدون تعارف و با بالاترین درجه فشار به کادر فنی و نفرات تیم منتقل کند.
در ساختار فعلی تیم ملی کشتی آزاد جوانان، احسان امینی بهعنوان سرمربی هدایت تیم را برعهده داشت و در کنار او مربیانی چون بهنام احسانپور، سعید ابراهیمی، رسول دهقاننژاد، بیژن زینیفر و ایمان ملکی فعالیت میکردند. همچنین علی معینیپور و سعید قهروی مسئولیت سرپرستی تیم را برعهده داشتند. با توجه به بیانیه فدراسیون، بهنظر میرسد تقریباً هیچیک از این حلقهها از دایره ارزیابی سختگیرانه خارج نخواهند بود. فدراسیون صراحتاً اعلام کرده که کادر فنی پس از بازگشت باید درباره تصمیمات و عملکرد خود پاسخگو باشد و تغییرات لازم در کادر فنی و ترکیب تیم ملی برای حضور در مسابقات جهانی، بدون هیچ ملاحظهای اعمال خواهد شد. این جمله عملاً به معنای آن است که جایگاه هیچ مربی و حتی هیچ کشتیگیری برای رقابتهای پیشرو تضمینشده نیست.
شاید مهمترین و جنجالیترین بخش بیانیه، به برخورد با کشتیگیرانی مربوط باشد که از نگاه فدراسیون عملکرد ضعیف و دور از انتظار داشتهاند. بر اساس متن منتشرشده، این دسته از کشتیگیران تا اطلاع ثانوی به اردوهای تیم ملی دعوت نخواهند شد و علاوه بر آن، تا یک سال آینده نیز به هیچ تورنمنت بینالمللی اعزام نمیشوند. این بخش از تصمیم فدراسیون، عملاً نوعی محرومیت سنگین برای نفراتی است که در این مسابقات نتوانستهاند انتظارات را برآورده کنند. هرچند در بیانیه نامی از کشتیگیران مورد نظر برده نشده، اما همین اعلام عمومی کافی است تا فضای تیم جوانان و حتی اردوهای آینده، تحت تأثیر جدی این رویکرد تنبیهی قرار بگیرد.

از منظر مدیریتی، چنین واکنشی چند پیام همزمان دارد. نخست اینکه فدراسیون کشتی میخواهد نشان دهد در مسیر آمادهسازی تیمها برای رویدادهای جهانی، با هیچکس تعارف ندارد و حتی نایبقهرمانی قارهای هم اگر پایینتر از سطح انتظار باشد، مصونیت ایجاد نمیکند. دوم اینکه ساختار تصمیمگیری در فدراسیون قصد دارد از همین حالا پیام روشنی به همه ردههای سنی بدهد؛ اینکه در کشتی ایران، نتیجه صرفاً با مدال سنجیده نمیشود، بلکه کیفیت اجرا، جسارت روی تشک، نظم آمادهسازی و توان پاسخگویی به فشار مسابقه هم در ارزیابی نهایی نقش تعیینکننده دارند. و سوم اینکه علیرضا دبیر و مجموعه مدیریتیاش میخواهند پیش از مسابقات جهانی، هرگونه مماشات احتمالی را کنار بگذارند و با شوک مدیریتی، تیم را وارد فاز تازهای از آمادهسازی کنند.
با این حال، این رویکرد سختگیرانه موافقان و منتقدان خاص خود را خواهد داشت. از یک سو، عدهای معتقدند کشتی ایران برای حفظ جایگاه سنتی خود در جهان، ناچار است با استانداردهای قهرمانی فکر کند و نایبقهرمانی در آسیا، آن هم در رده جوانان، نمیتواند پایان ماجرا باشد. از نگاه این گروه، اگر قرار است نسل آینده کشتی ایران در جهان مدعی باشد، باید از همین حالا با بالاترین سطح مطالبهگری و انضباط فنی تربیت شود. اما در سوی دیگر، این پرسش هم وجود دارد که آیا فشار رسانهای و تهدید به محرومیتهای طولانیمدت، بهترین راه برای اصلاح تیمهای پایه است یا نه. بهویژه در رده جوانان که مسئله رشد ذهنی، تجربهاندوزی و ساختن اعتمادبهنفس نیز به اندازه نتیجه اهمیت دارد.
فدراسیون در متن خود البته تلاش کرده نشان دهد صرفاً نقش قاضی را بازی نمیکند و خود را نیز در این ناکامی سهیم میداند. در بیانیه آمده که فدراسیون پیش از اعزام تیم، بارها نسبت به برخی ایرادات هشدار داده و در عین حال، خود را موظف میداند برای رفع ضعفها، زمان، برنامهریزی و نظارت بیشتری اختصاص دهد. این بخش از موضعگیری، نوعی تلاش برای حفظ توازن در روایت رسمی است؛ روایتی که میگوید هم کادر فنی و کشتیگیران باید پاسخگو باشند و هم خود فدراسیون باید سهمش را در اصلاح ساختار بپذیرد. با این حال، واقعیت این است که وزن اصلی بیانیه نه بر خودانتقادی، بلکه بر برخورد قاطع با بدنه تیم قرار دارد.
فدراسیون همچنین تأکید کرده که نگاهش به مسابقات قهرمانی آسیا، همواره نگاهی تدارکاتی و ارزیابانه برای حضور در مهمترین رویداد سال یعنی رقابتهای جهانی بوده است. از این زاویه، نایبقهرمانی در پاتایا بیش از آنکه یک نتیجه مستقل باشد، یک گزارش هشدار برای مسابقات جهانی اسلواکی تلقی میشود. اگر تیم جوانان در آسیا نتوانسته به قهرمانی برسد، از نگاه فدراسیون این یعنی برخی ایرادات ساختاری هنوز برطرف نشده و باید پیش از مسابقات جهانی، با حداکثر سرعت و قاطعیت اصلاح شوند. همین منطق است که شدت واکنش علیرضا دبیر و مجموعه فدراسیون را توضیح میدهد.
در نهایت، تیم ملی کشتی آزاد جوانان ایران حالا وارد مرحلهای شده که نایبقهرمانیاش نه بهعنوان پایان یک مأموریت، بلکه بهعنوان آغاز یک بازخواست فنی و مدیریتی دیده میشود. قهرمانی از دست رفته در آسیا، برای کادر فنی و بخشی از کشتیگیران هزینهساز شده و بهنظر میرسد روزهای آرامی در انتظار این تیم نیست. تصمیمات فدراسیون در روزهای آینده، چه در بخش کادر فنی و چه در ترکیب نفرات اعزامی به مسابقات جهانی، نشان خواهد داد که این بیانیه تند صرفاً یک هشدار لفظی بوده یا قرار است واقعاً به جراحی جدی در تیم جوانان منجر شود. آنچه فعلاً روشن است، این است که علیرضا دبیر از نایبقهرمانی تیم جوانان عبور نکرده و پیامش را هم با صراحت کامل فرستاده است؛ در کشتی ایران، حتی مدال هم اگر با استاندارد قهرمانی همخوان نباشد، مصونیت نمیآورد.
- نویسنده : محمد حسین اسماعیلی رها