به گزارش خبرگزاری ورزش ایران (ایپنا)؛ بازار نقلوانتقالات فوتبال اروپا در تابستان امسال وارد مرحلهای شده که فاصله میان ارزش واقعی بازیکنان و مبالغ پرداختی برای جذب آنها بیش از گذشته به چشم میآید. اگر در سالهای اخیر پرداخت رقمهای سنگین برای بازیکنانی که در رده ستارههای بزرگ فوتبال جهان قرار نداشتند به یک اتفاق معمول تبدیل شده بود، حالا ابعاد این روند به اندازهای رسیده که نگرانی درباره شکلگیری یک حباب مالی جدیتر از گذشته مطرح میشود.
براساس برآوردهای منتشرشده، میانگین مبلغ پرداختی برای ۱۰ انتقال گرانقیمت تابستان امسال حدود ۴۵ درصد بیشتر از ارزش این بازیکنان در سایت ترانسفرمارکت بوده است. در مجموع برای این ۱۰ انتقال ۹۹۳.۷۸ میلیون یورو هزینه شده، در حالی که ارزش واقعی این بازیکنان ۶۸۵ میلیون یورو برآورد شده است. این اختلاف بیش از ۳۰۸ میلیون یورویی، تصویری روشن از افزایش فاصله میان ارزشگذاری آماری بازیکنان و قیمتهایی است که باشگاهها در بازار پرداخت میکنند.
این روند در لیگ برتر انگلیس نمود بیشتری دارد. باشگاههای انگلیسی همچنان با قدرت مالی قابل توجه وارد بازار میشوند و برای جذب بازیکنان مبالغی پرداخت میکنند که در مواردی فاصله زیادی با ارزش تخمینی آنها دارد. انتقال مورگان راجرز ۲۴ ساله به چلسی با رقم ۱۳۸ میلیون یورو یکی از نمونههای قابل توجه این وضعیت است. ماتئوس فرناندز نیز با انتقال به تاتنهام، رشدی ۹۸ درصدی نسبت به ارزش واقعی خود در بازار داشته است.
افزایش قیمتها تنها به چند انتقال خاص محدود نمانده و به تدریج ساختار کلی بازار را تحت تأثیر قرار داده است. زمانی عبور از مرز ۱۰۰ میلیون یورو به ستارههایی اختصاص داشت که جایگاه تثبیتشدهای در بالاترین سطح فوتبال جهان داشتند. کریستیانو رونالدو، نیمار، کیلیان امباپه، آنتوان گریزمان و جود بلینگام از جمله بازیکنانی بودند که پرداخت چنین ارقامی برای آنها با توجه به جایگاه و عملکردشان قابل تصور بود.
اما در تابستان امسال این مرز دیگر یک محدوده اختصاصی برای بزرگترین ستارههای فوتبال نیست. بازیکنانی که حتی در میان ۳۰ نامزد برتر توپ طلا نیز حضور ندارند، با رقمهایی بالاتر از ۱۰۰ میلیون یورو جابهجا میشوند. همین تغییر باعث شده نگرانیها درباره منطقی بودن قیمتگذاری در بازار نقلوانتقالات افزایش پیدا کند.
لیگ برتر انگلیس در این میان نقش اصلی را در شکلگیری این وضعیت دارد. قدرت اقتصادی باشگاههای این کشور موجب شده آنها توانایی پرداخت مبالغ بسیار بالا برای جذب بازیکنان را داشته باشند و همین موضوع به صورت زنجیرهای قیمت بازیکنان و حتی سطح دستمزدها را در سایر لیگهای اروپایی نیز افزایش داده است.
در سوی دیگر، باشگاههای اسپانیایی رویکرد محتاطانهتری در پیش گرفتهاند. رئال مادرید، بارسلونا و اتلتیکو مادرید همچنان در بازار حضور داشتهاند و خریدهای قابل توجهی انجام دادهاند، اما در مجموع روند نقلوانتقالاتی لالیگا فاصله کمتری با ارزش واقعی بازیکنان داشته است.
در میان ۱۰ خرید گرانقیمت لالیگا، مجموع هزینه انجامشده به ۵۰۹ میلیون یورو رسیده، در حالی که ارزش مجموع این بازیکنان ۴۶۳ میلیون یورو برآورد شده است. به این ترتیب، رقم پرداختی باشگاههای اسپانیایی حدود ۱۰ درصد بیشتر از ارزش واقعی بازیکنان بوده که فاصله قابل توجهی با میانگین ۴۵ درصدی ثبتشده در ۱۰ انتقال گرانقیمت تابستان دارد.
رئال مادرید نیز با وجود انجام خریدهای سنگین، در مجموع رفتاری متفاوت با روند افراطی بازار انگلیس داشته است. این باشگاه برای بازیکنانی که مجموع ارزش آنها ۲۵۲ میلیون یورو برآورد شده، ۲۲۵ میلیون یورو هزینه کرده است. همچنین خرید دیومانده با رقم ۱۲۵ میلیون یورو، ۳۹ درصد بیشتر از ارزش واقعی این بازیکن ارزیابی شده است.
نمونههای دیگری نیز نشان میدهند که باشگاههای اسپانیایی در برخی موارد توانستهاند خریدهایی پایینتر از ارزش بازار انجام دهند. اتلتیکو مادرید و بارسلونا بازیکنانی مانند کوتی رومرو، هیولماند و آدیِمی را با ارقامی پایینتر از ارزش بازار جذب کردهاند.
تفاوت میان دو بازار انگلیس و اسپانیا فقط یک اختلاف آماری نیست و میتواند نشانه دو نگاه متفاوت به مدیریت مالی باشگاهها باشد. در انگلیس، منابع مالی گسترده و درآمد بالای باشگاهها امکان پرداخت رقمهای بسیار سنگین را فراهم کرده، اما افزایش مستمر قیمتها میتواند به تدریج معیارهای معمول ارزشگذاری بازیکنان را نیز تغییر دهد.
در اسپانیا، محدودیتهای مالی و تجربه مشکلات اقتصادی گذشته باعث شده بخش مهمی از باشگاهها با احتیاط بیشتری وارد بازار شوند. در چنین شرایطی، کنترل هزینهها برای بسیاری از تیمها نه یک انتخاب، بلکه بخشی از ضرورت مدیریت اقتصادی آنهاست.
هشدارهای مسئولان لالیگا درباره خطر شکلگیری حباب مالی نیز در همین چارچوب قابل بررسی است. هرچه فاصله میان قیمت پرداختی و ارزش واقعی بازیکنان بیشتر شود، احتمال آنکه بازار در مقطعی با اصلاح شدید قیمتها مواجه شود نیز افزایش پیدا میکند. البته ارزشگذاری ترانسفرمارکت یک معیار آماری است و نمیتوان آن را به عنوان قیمت قطعی یک بازیکن در بازار نقلوانتقالات در نظر گرفت، زیرا عواملی مانند مدت قرارداد، سن، نیاز باشگاه خریدار، رقابت میان مشتریان و شرایط قرارداد در رقم نهایی انتقال اثرگذار هستند.
با این حال، اختلاف نزدیک به ۳۰۹ میلیون یورویی میان مجموع هزینه ۱۰ انتقال گرانقیمت تابستان و ارزش برآوردشده این بازیکنان، نشان میدهد بازار امسال بیش از گذشته تحت تأثیر قدرت مالی باشگاهها قرار گرفته است. اگر این روند ادامه پیدا کند، عبور از مرز ۱۰۰ میلیون یورو ممکن است دیگر نشانهای از جذب یک ابرستاره نباشد و به سطحی عادیتر در بازار بازیکنان مطرح تبدیل شود.
در حال حاضر، انگلیس همچنان موتور اصلی این افزایش قیمتهاست و باشگاههای اسپانیایی تلاش میکنند با احتیاط بیشتری حرکت کنند. تفاوت میان این دو رویکرد میتواند در سالهای آینده تأثیر مستقیمی بر ساختار رقابت اقتصادی فوتبال اروپا داشته باشد.
- نویسنده : داود فغانی
